|
|
|
|
Jak mogliśmy się przekonać w poprzednich rozdziałach, HTML Help oferuje bardzo bogaty system informacyjny i nawigacyjny, pozwalający autorowi i czytelnikom wyszukiwać informacje na najróżniejsze sposoby. Zakres tych funkcji w gotowym archiwum zależy bezpośrednio od inwencji autora, który może zręcznie je skomponować, aby ułatwić swoim czytelnikom śledzenie treści. Systemy te różnią się koncepcją i szczegółami technicznymi, więc warto dokonać w tym miejscu podsumowania i porównania poszczególnych rozwiązań. Spis treści (ang. Table of Contents). To bez wątpienia najważniejszy element systemu nawigacyjnego, dający ogólny pogląd na strukturę całego archiwum. Występuje przede wszystkim w panelu nawigacyjnym archiwum, ale może być także obecny bezpośrednio na stronach, zagnieżdżony dzięki kontrolce HTML Help. Gdy w panelu mamy ogólny spis treści, gromadzący zwykle tytuły wszystkich dokumentów, często w postaci hierarchicznej, na stronach możemy umieszczać cząstkowe spisy treści, gromadzące odsyłacze do wybranych stron, np. w jakimś układzie tematycznym. Zachodzi tu podobieństwo do wyspecjalizowanego systemu nawigacyjnego udostępnianego przez sekwencję przeglądania (Browse sequence). Sekwencja przeglądania (ang. Browse sequence). Specjalny mechanizm oparty na kontrolce firmy eHelp Corporation, pozwalający zbudować dowolnie wiele sekwencji tematycznych, które możemy przeglądać we wskazanej kolejności, bez względu na faktyczne położenie danej strony w ogólnym spisie treści. Gdyby na przykład archiwum było poświęcone historii muzyki i miało układ chronologiczny, moglibyśmy wyciągnąć z niego sekwencje poświęcone poszczególnym kompozytorom, krajom czy kierunkom muzycznym. Z kolei archiwum zawierające materiały poradnikowe byłoby źródłem sekwencji koncentrujących się na zagadnieniach dla osób o różnym stopniu zaawansowania. Spis treści i sekwencje doskonale się w ten sposób uzupełniają. Typy informacji (ang. Information types). Narzędzie do dzielenia całego materiału archiwum na rozmaite kategorie, według różnych punktów widzenia. Opiera się na pozycjach spisu treści, które przypisujemy do rozmaitych kategorii. Jest więc koncepcyjnie podobne do sekwencji przeglądania, z tą jednak różnicą, że sekwencje udostępniamy czytelnikowi bezpośrednio (są one widoczne w interfejsie archiwum), natomiast typy informacji znajdują się niejako w tle - czy czytelnik z nich skorzysta, zależy już od niego samego (wymaga to jego aktywnego podejścia, gdyż musi sam skonfigurować zakres doraźnie wyświetlanego spisu treści). Skorowidz (ang. Index). Jest to zestaw wyrazów kluczowych, które wiążą się z pewnymi szczególnie istotnymi fragmentami archiwum, swoistych rodzynków w cieście. Skorowidz jest rozwinięciem i uzupełnieniem spisu treści. Ten ostatni pokazuje ogólną strukturę pracy, natomiast skorowidz rozwija i uszczegółowia jej zawartość. Korzystając ze spisu treści, sięgamy do całych stron, gdyż spis treści ma dość wysoki stopień ogólności. Skorowidz pozwala sięgnąć do konkretnych miejsc, a haseł skorowidza może być wiele na jednej stronie. Spis treści zawiera kilkanaście lub kilkadziesiąt pozycji, a skorowidz mieści ich w sobie kilkaset lub nawet czasem kilka tysięcy. Każda poważniejsza praca, zwłaszcza naukowa, jeśli ma poprawnie wypełniać swoją rolę informacyjną, powinna zawierać skorowidz. Można by ułożyć swoistą triadę narzędzi: spis treści - skorowidz - wyszukiwanie pełnotekstowe. To ostatnie daje dostęp do najdrobniejszych fragmentów archiwum, gdyż gromadzi w sobie wszystko, rzeczy ważne i nieważne, jak leci. Skorowidz jest bardziej precyzyjny, gdyż to autor decyduje, jakie hasła znajdą się w skorowidzu. Zwróćmy uwagę, że podobnie jak w przypadku spisu treści, także i skorowidz można zagnieździć na stronie, dzięki kontrolce HTML Help. Możemy więc mieć nie tylko skorowidz ogólny, dostępny w panelu nawigacyjnym, ale i jakiś skorowidz cząstkowy, obejmujący tylko pewne hasła. Wyszukiwanie (ang. Search). Element panelu nawigacyjnego - mechanizm odnajdywania ciągów znaków, oparty na skompilowanym indeksie wszystkich wyrazów dostępnych w dokumentach archiwum. Jego zaletą jest możność dotarcia do dowolnego wyrazu, wadą zaś pewna "toporność" wyników, które mogą być istotne lub zupełnie błahe. HTML Help umożliwia jednak precyzowanie zapytań (opcja Advanced search) za pomocą warunków logicznych AND, OR, NEAR, NOT. Cenną własnością wyszukiwania jest zaznaczanie w inwersie znalezionych wyrazów (jest to domyślnie przyjęte w opcjach HTML Help Viewer i można to zmienić). Zauważ, że wyrazy kluczowe nie są zaznaczane w taki sam sposób, gdyż są nie tyle konkretnymi słowami w tekście, co raczej pewnymi abstrakcjami odnoszącymi się do treści (oczywiście mogą być też tożsame z tymi słowami). Ulubione (ang. Favourites). Element panelu nawigacyjnego, pozwalający użytkownikowi tworzyć własne spisy treści. Czytelnika archiwum mogą zainteresować pewne wybrane dokumenty, które może zapisać w postaci zakładek Ulubionych i mieć łatwy do nich dostęp. Gdy w spisie treści są dziesiątki lub setki pozycji, zakładki te są szczególnie przydatne. Pokrewne tematy (ang. Related topics). Odsyłacze oparte na kontrolce HTML Help, pozwalające doraźnie odsyłać do innych miejsc w archiwum, pokrewnych tematycznie opisywanemu zagadnieniu. Wyszukiwanie według słów kluczowych (ang. Keyword search). Mechanizm odsyłania do innych dokumentów, oparty na kontrolce HTML Help, przy czym pośrednikiem są wyrazy kluczowe. Polega on więc na odsyłaniu do tych dokumentów, które zawierają zadeklarowane wyrazy kluczowe. Zaletą tego rozwiązania jest doraźność, wynikająca z konkretnego zamysłu autora archiwum. Wyszukiwanie według kategorii (ang. ALink search). Narzędzie oparte na kontrolce HTML Help, pozwalające odsyłać do całych kategorii dokumentów. Dzięki temu można odesłać czytelnika do całego zbioru dokumentów, które zostały zaliczone do danej kategorii. Zauważmy, że po raz kolejny pojawia się tutaj koncepcja kategoryzacji dokumentów w archiwum - wcześniej zauważaliśmy je m.in. w sekwencjach przeglądania i w typach informacji.
Jak widzimy, autor ma do dyspozycji całe spektrum narzędzi, którymi może manipulować, dostosowując je do zadań swojego archiwum i przewidując potrzeby jego czytelników. Projektując archiwum, należy dobrze wyważyć uzyskiwane dzięki tym narzędziom cele oraz koszt wprowadzenia rzmaitych mechanizmów - jest bowiem oczywiste, że pracochłonność niektórych elementów (szczególnie skorowidza) jest dość duża i nie zawsze da się uzasadnić ostatecznym efektem. Autor ma tutaj decydujący głos. |